mèt
Variantes
- mété
- mèt akoté
- mété akoté
- mèt anvis
- mété anvis
- mèt anplas
- mété anplas
- mèt ansenn
- mété ansenn
- mèt ansent
- mété ansent
- mèt antè
- mété antè
- mèt atè
- mété atè
- mèt dat
- mété dat
- mèt déwò
- mété déwò
- mèt doubout
- mèt dibout
- mété doubout
- mété dibout
- mèt oblanchi
- mèt blanchi
- mété oblanchi
- mété blanchi
- mèt omil
- mété omil
- mèt omildéfi
- mété omildéfi
- mèt on sévérité
- mété on sévérité
- mèt pou
- mété pou
- mété pyé anbatab
- mèt pyé anbatab
- mèt anrout
- mété anrout
- mèt dlo an bouch
- mété dlo an bouch
- mèt kaka an bouch a...
- mété kaka an bouch a...
- mèt lenj
- mété lenj
- mèt lenj dèwò
- mété lenj dèwò
- mètlékòl
- mètdékòl
- métdékòl
- métlékòl
Définitions
maître, chef, patron.
- kimoun i mèt isidan ? Pé pa ni dé mèt alòs si ou ka santi koko a-w gwo, chapé !
propriétaire
- mèt a bèf-la pa vlé ou bay manjé.
capable.
- ou pa mèt ay di sé polis-la sa ou ka fè an lari-la !
mettre.
- fo nou mèt on milyé adan sa, sa pé pa kontinyé konsa.
pour indiquer une préférance.
- sé mètzanmi a-y, ou pa vwè yo toujou ansanm.
réserver, mettre de côté, écarter.
- mété pè soulyé-lasa akoté ban-mwen, an ké vini achté mwa pwochen.
débaucher.
- sé on timoun an mwen, an lévé-y dwèt ! aprézan i gran, pa mété-y an vis ban-mwen !
ranger.
- lè an fin travay an ka mèt chak zouti an-mwen anplas pou dèmen lè an ké bizwen-yo.
se moquer de, ridiculiser
- apa mwen zòt ka mété ansenn la ?
engrosser
- sé Tijòj, tout moun sav sa, i té mèt fiy a man Jil ansent.
planter.
- yo ka di tousa ou mèt antè Lasenjan ka pousé.
accoucher.
- " lè Mari épi Jozèf mèt atè pitit a Bondyé !"
porter des fruits.
- pyésirèt ka mèt atè an désanm.
faire abondance.
- Kiba sé la siga mèt atè, fo di yo bon tabak.
laisser tranquille, foutre la paix.
- woy ! mété-mwen atè tanprisouplè !
poser à terre.
- woté tousa i asi létajè-la, mét sa atè-la.
dater
- ès ou sonjé mèt dat a jòdi-la asi lèt-la.
licencier.
- lè lizin-la konmansé trapé difikilté, yo mèt on pakèt moun dèwò.
lever, relever.
- rédé-mwen mèt pyé pòyò-la doubout, é koré-y pou i pa woutonbé.
organiser, planifier.
- sé dépi yo mèt sendika doubout kotésit, travayè konmansé woupwan konfyans adan sendikalizm.
faire blanchir le linge.
- moun té kay lavé lenj a-yo an rivyè é yo té ka mété sé lenj-la oblanchi asi sé wòch rivyè oben adan savann-la òbò rivyè-la.
mettre au défi, défier.
- an ka mét-vou omil rivé kouyonné-mwen.
mettre au défi, défier.
- an ka mété-w omildéfi délojé balon-la i lojé la.
rappeler à l'ordre, établir une discipline.
- tout komin-la té alabandon, i té ja lè pou on moun té mèt on sévérité adan sa.
décider.
- an ja mété pou ay vwè métrès-dékòl a-w, ponmoun pa kay fè mwen chanjé lidé.
se faire invité à un repas.
- i lè pou zòt fè-nou mété pyé anbatab, alòs kitan zòt ka mayé?
démarrer.
- loto-la pa ka mèt anrout, ba-y on gòjèt pou fè-y pati.
agacer, asticoter, provoquer.
- an té ka dansé èvè on fanm yè, an mèt anrout si-y.
mâcher ses mots.
- ou konnèt manzèl pa moun ka mété dlo an bouch a-y pou di sa i ni pou di.
abuser de la faiblesse de quelqu'un.
- dépi Marlèn vini vyé sé timoun a-y la ka mété kaka an bouch a-y, ka fè-y signé chèk ba-yo toulongalé.
se vêtir, s'habiller.
- timoun-la ja asé gran pou i pa rété toutouni, mété on lenj si-y.
s'habiller en grande pompe, de façon cérémonieuse.
- onlo madanm ka pwofité lè yo kay adan on mayé pou yo mété lenj dèwò
enseignant, instituteur, professeur.
- "mètlékòl-la pété lonb a Ida, Zafè kò Ida, zafè kò manman Ida. !"
Exemples
- qui est le maître ici ?
- taureau dominant du pré.
- je te mets au défi d'aller le lui dire.
- c'est son ami préféré.
- c'est son mot préféré/son leitmotiv.

