fré
Définitions
écoeurant.
- on lodè fré ka monté an kannivo-la akwèdi pwason mò yo té ké jété la./ pwason-la ka pit fré./ "si ou pa vé santi fré, ou pa ka vann pwason"./"si ou pa enmé lodè fré, ou pa ka frekanté péchè".
nouvelle fraiche, anecdote.
- ban-mwen ba-zòt fré-la ! Es zòt sav yo ka di tifi a man Baliko ansent ?/ ka ou fè Filip ? Ki fré ?
frais, légèrement froid.
- lapli-la bésé chalè-la, lontan nou pa té trapé on tan fré kotésit.
frais, du jour.
- ka sa yé sa ? Zé fré sa ? Zé fré mwa pasé ?
récemment, nouvellement.
- i tou fré rivé an péyi-la, i ja vlé di sé li i sav, sé li i konnnèt.
neuf.
- sa-la sé on wòb fré, nèf i nèf !
frère, copain, mec.
- nouvèl an-mwen ? Ay, frè a-w pa anfòm, i pli fann ki félé./ ka ou fè frè-la ? Lontan an pa vwè-w boug an-mwen !
Exemples
- une odeur écurante monte du caniveau.
- le poisson a une odeur fade.
- il ne faut pas faire de plaisanteries si on ne les accepte pas (si tu ne veux pas sentir le poisson, n'en vends pas !).
- quelle nouvelle fraîche.
- quoi de neuf à son propos?
- il y a longtemps qu'il ne fait plus frais ici.
- ces ufs, ils sont frais d'hier ?
- il est fraîchement débarqué. /il est arrivé récemment.
- cette robe est neuve
- ton frère/ton copain n'est pas en forme.
- eh ! mec,ça ne va pas?

