maré
Varyant
- maré bouch
- maré si
- maré asi
- maré asou
- maré paké
- maré tòtòl
- maré tèt
- maré ren
- lamaré
Définisyon
immobiliser, s'immobiliser.
- loto-la pa té byen frenné, i halé fren a men-la pou i té maré.
faisant grise mine.
- tan la maré, on machann chabon ka di lapli pé bay on bon lavalas./figi a boug-la té maré kon bèf ka bat./min a-w maré jòdla, ou ankaraktè !
amarrer, lier, ligoter, ficeler.
- yo sitèlman byen maré koli-la, té fo koupé fisèl-la pou té rivé wouvè-y. / lè nou té zélèv, nou pa té vlé mèt-la voyé-nou otablo, nou té ka maré zèb pyé-a-poul atoupannan nou té ka di : " pyé-a-poul a pa-w an ka maré, sé mèt-la an ka maré".
prendre au piège, jeter un sort.
- yo maré André pou i té mayé, mé byen vitman misyé té oblijé démayé.
retenir, empêcher quelqu'un de, faire obstacle à.
- pa maré-mwen, lésé-mwen fè zafè anmwen./twota maré-mwen, kifè mwen anrita.
avoir la flemme, avoir l'impression de piétiner.
- bon maten-la an maré, an pa ka rivé travay.
empoté, peu dégourdi.
- on fanm maré ! ou pa fanm Gwadloup ! Ba fès a-w twa tap mafi !/kat pat a-w maré, ou antòch !
ligoté, empêtré.
- an maré k'on krab, zafè an mwen mélé, an bizwen on moun démélé-mwen.
se taire, bouder.
- si ou pa ni ayen pou ou di, maré bouch a-w.
s'accrocher à, s'attacher à, coller à, dépendre de, être fanatique de, passionné de.
- yo abo ja divòsé, boug-la maré si ansyen madanm a-y toujou./on boug maré si enfòwmatique, lajouné kon lannuit, i pa ni pon kalité dòt dézannuiyans.
amarré sur.
- pa maré bèf a-zòt si bayè an-mwen.
se préparer, faire ses valises pour un départ.
- si sé pati ou vlé pati, alòs maré paké, ay fè zafè a-w !
attacher un foulard à la créole (sur la tête).
- yo ka fè on fòwmasyon pou aprann sé jennès-la maré-tòtòl.
attacher un foulard à la créole (sur la tête).
- avan tout tifi té ka apwann maré tèt, jòdi yo pa menm ka konpwann ka sa vlé di.
prendre son courage à deux mains pour affronter une situation difficile.
- " annou maré ren an-nou pou nou sa démaré péyi-la"
Egzanp
- yo maré-y pou i té mayé
- pa maré-mwen, lésé-mwen fè zafè anmwen
- bon maten-la an maré, an pa ka rivé travay
- on fanm maré ! ou pa fanm Gwadloup
- kat pat a-w maré (voir:pòk)
- maré pyé a poul
- figi a-w/min a-w maré (voir:ankaraktè)
- maré ren a-w
- twota maré-w
- maré paké

